De jacht op een mammoet (Rotstekeningen in Grande Grotte d’Arcy-sur-Cure, Frankrijk, 27.000 jaar geleden)

In weinig plaatsen in Frankrijk kun je nog grotten bezoeken met originele rotstekeningen uit de prehistorie. De meeste grotten zijn gesloten voor het publiek om de tekeningen te beschermen. De Grande Grotte d’Arcy-sur-Cure  (de grote grot van Arcy bij de rivier de Cure) is een uitzondering hierop. Dit is een lange grot van 500 meter waar aan het eind rotstekeningen te zien zijn. Tal van dieren zijn daarop te herkennen  (zie figuur 1) maar zeker de helft van de tekeningen zijn van mammoeten. Het is een van de weinige grotten met grotkunst in het noorden van Frankrijk.

Figuur 1: Artistieke verbeelding van de diertekeningen in de Grande Grotte d’Arcy-sur-Cure

In de druipsteengrot

Op een tocht in Frankrijk hebben we een bezoek aan deze grot ingepland en vandaag is het zover. Met een groepje Fransen worden we bij de ingang van de grot (zie figuur 2) ontvangen door de Franstalige gids. Dat is wel een uitdaging voor ons, want onze kennis van de Franse taal is maar beperkt.

Figuur 2: Ingang van de grot (Bron foto: Wikimedia)

In de grot is een goed begaanbaar pad (zie figuur 3) dat leidt langs indrukwekkende formaties van stalactieten (druipstenen aan het plafond) en stalagmieten (druipstenen op de bodem ontstaan door druppeltjes kalkrijk water die daar vanaf het plafond op druppelen).

Figuur 3: Pad in de grot

De groeisnelheid van de druipstenen, zo horen we,  is 1 cm per eeuw!

Tekeningen onder de kalkafzetting

Na een eind lopen door de enorme grot vol druipstenen, komen we in het achterste gedeelte. Daar op de wanden van de grot zijn de contouren van allerlei beesten zichtbaar: mammoeten, een hert, een rinoceros, en nog andere dieren. Die waren ontdekt toen in de jaren 90 van de vorige eeuw onderzoekers erin slaagden de tekeningen onder de kalkafzettingen te fotograferen met infraroodgevoelige film. De kalkafzetting werd daarna zorgvuldig verwijderd en de tekeningen daaronder bleken erg goed geconserveerd te zijn. Men liet wel een fijne, transparante laag op de gravures achter, zodat deze nog steeds beschermd zijn. Het bleken zeer oude rotstekeningen te zijn van circa 27.000 jaar geleden uit het laat-Paleolithicum, nog specifieker uit de Gravette cultuur. Dit was een archeologische cultuur van het laatpaleolithicum in Europa. Het is genoemd naar de vindplaats Gravette bij Bayac in de Franse Dordogne.

De wens om een mammoet te vangen

Bij sommige tekeningen was het voor ons vrij snel duidelijk om wat voor dier het ging. Bij andere tekeningen geeft de gids aan hoe door het volgen van de lijnen in de tekening het betreffende dier zichtbaar kan worden. Ik focus me op een tekening van een mammoet om daar meer van te weten te komen.  Jammer genoeg mogen we hier niet fotograferen, dus gebruik ik in figuur 4 een foto van Wikipedia. De kop zit links en tenminste één slagtand is daar nog zichtbaar.

Figuur 4: Rotstekening van een mammoet (Bron: Wikipedia)

In figuur 5 staat de schedel van de mammoet van Bergharen (Nederland) tentoongesteld in het museum de Bastei te Nijmegen. Te zien is hoe indrukwekkend groot de slagtanden zijn van deze mammoet die 38.900 jaar geleden hier leefde.

Figuur 5: Mammoetschedel van Bergharen (Nederland) met indrukwekkend grote slagtanden

Ik stel me in op het geven van een aura-reading en even later begin ik beelden te krijgen van een man uit de oertijd die met deze tekening te maken heeft. Een man die erg gedreven was en er sterk op gericht was om een mammoet te vangen. Hij wilde alles in het werk stellen om dat te realiseren.

Overleg met ervaren jagers

Voorafgaand aan deze eerste beelden is er ook al het een en ander gebeurd. Zo zie ik dat de man, Shietaan (de berendoder) geheten, in gesprek is met een aantal mannen in het kamp waar ze verblijven. Ze hebben het over de droom van iedere jager om een mammoet te doden. Dat zou een tijdlang veel vlees opleveren in de gemeenschap. En de slagtanden zijn een kostbaar bezit, waar allerlei dingen van gemaakt kunnen worden. Shietaan was gegrepen door de verhalen die hij hoorde over hoe er in het verleden jagers waren geweest, die een mammoet hadden gedood. Shietaan wil dat ook en overlegt met de jagers hoe dat voor elkaar te krijgen is. Ze vertellen dat ze lang geleden een mammoet naar een kuil geleid hebben. Die was daar in gevallen en toen konden ze het beest met speren doden. Ze hadden het over een plek waar een natuurlijke scheur in de grond zit, die bedekt kan worden met takken en bladeren, zodat die onzichtbaar wordt. Maar werd er bij gezegd, er is ook een droom nodig voor het vangen van een mammoet én toestemming van de sjamaan. Want die weet of de goden goedgunstig zijn voor de jacht op een mammoet.

Raadpleging van de sjamaan

Shietaan gaat later naar de sjamaan van de gemeenschap. Het was bekend dat hij af en toe in contact stond met de goden. Als de sjamaan de vraag van Shietaan gehoord heeft, kijkt hij bedenkelijk: “want eerst moet iemand de droom hebben voor een mammoetjacht, anders is het zinloos,” zei de sjamaan. “Als de goden niet meewerken, kunnen er alleen maar ongelukken gebeuren”. Shietaan zegt nog wel hoe fijn het zou zijn als iedereen weer veel vlees had en dat ze de slagtanden zouden hebben en stukken bot. ”Wacht voorlopig” zegt de sjamaan, “Als de goden het willen, zullen ze dat ons laten weten”. De dagen erna blijft het stil, maar Shietaan moet toch iedere keer aan de jacht denken. Opnieuw vraagt hij de oudere ervaren jagers wat ze precies gedaan hadden in het verleden om een mammoet te vangen. Geleidelijk krijgt hij een steeds beter beeld van de mammoetjacht. Een paar dagen later roept de sjamaan iedereen bij elkaar en vertelt dat hij een droom heeft gekregen voor een mammoetjacht. Een golf van opwinding gaat door de mensen van het kampement heen. Een dans wordt ingezet met gezang om de goden te vragen te helpen bij de jacht. Ze dansen met hun speren, dolken en andere wapens die ze bij de jacht kunnen gebruiken. Later neemt de sjamaan Shietaan apart: “Je weet Shietaan dat als de tekening van een mammoet in de heilige grot aan de goden is gegeven, de jacht mogelijk is. Toegang tot deze grot is geheim, want anderen mogen dit niet weten, anders kunnen ze de mammoet die voor ons bestemd is, stelen”.

Het maken van de rotstekening

De volgende dag gaat Shietaan met de sjamaan en enkele andere jagers de grot in. Met brandende takken verlichten ze de weg naar binnen, diep in de grot. Regelmatig wordt gezongen en worden smeekbeden aan de goden gericht voor een goede jacht. Diep in de grot is de plek waar de mammoet waarop gejaagd gaat worden, kan worden uitgebeeld. Shietaan krijgt een brok rode oker in zijn hand voor het maken van de tekening. Dan gebeurt er iets vreemds met Shietaan. Iets komt in hem dat zijn handen leidt. Hij ziet in gedachten een prachtige tekening van een mammoet, terwijl zijn handen druk bezig is om dat te tekenen. Om hem heen klinken de gezangen om de goden aan te roepen. Hij wordt bijgelicht door een vlam uit een vetpot met een brandende lont erin. De tekening wordt voltooid en bijna als vanzelf veranderen de gezangen. Die worden meer stuwend en vol intentie. Ze zijn gericht op de goden dat die hen zullen helpen de mammoet op de tekening te vangen. Op een bepaald moment geeft de sjamaan  het teken om terug te gaan. Hij zegt dat niemand hier meer terug mag komen totdat de mammoet gevangen is. Op de terugweg komt Shietaan weer meer tot zichzelf, al kan hij het hele gebeuren nog steeds niet goed begrijpen.

De droom van de jacht

Terug in het kampement is de sfeer nog opgewonden. Het wachten is op weer een teken van de goden over hoe en waar te jagen. Dat kwam na enkele dagen. Eén van de jagers heeft een bijzondere droom gehad over de jacht op de  mammoet: “Verderop is een open stuk in het landschap,” zegt hij, “een plek een stuk lopen hier vandaan (ongeveer 3 uur in onze huidige tijdrekening), daar is de plek waar een valkuil kan worden gemaakt. Een groep mammoeten zal eraan komen over een glooiende berghelling, de jagers moeten hen irriteren door ze met pijlen te bestoken. Dat moest omzichtig gebeuren, zodat de jagers niet aangevallen worden want deze jacht is niet zonder risico’s. Een jonge mammoet zou zo opgejaagd kunnen worden, waardoor een of enkele mammoeten erachteraan zouden gaan. Een grote mammoet moet in zijn ogen geraakt worden, waardoor hij woedend zal worden en onvoorzichtig. Lopend zou deze mammoet in een valkuil bij een smalle doorgang in het gebied gelokt kunnen worden. Als de mammoet daarin zou vallen, kan hij met speren gedood worden. Het is dan wel uitkijken voor de andere mammoeten die zouden kunnen aanvallen.” De jagers gaan zich gereed maken voor de jacht en halen hun wapens op. De hoofdman van het kamp leidt de jacht en Shietaan is een van de jagers.

De jacht

Zoals ze door middel van de droom verteld is, gaan ze de plek opzoeken waar de valkuil moet komen. Ze vinden die kuil en gaan die bedekken met takken en bladeren. Het lijkt nu alsof je er gewoon overheen kan lopen. Maar dat is schijn, het is een echte valkuil. Enkele jagers verbergen zich vlakbij de valkuil, waaronder Shietaan. Weer andere jagers verbergen zich vlakbij aan de rand van het open veld dat leidt naar de valkuil. Ook verbergen enkele jagers zich aan de overkant van het open veld. Ze wachten, maar is geen mammoet te zien, ook na een tijd wachten niet. De ervaren jagers weten dat ze geduld moeten hebben en behoedzaam moeten zijn. Eindelijk horen ze in de verte geluiden naderen.

Ze horen getrompetter In de verte en het geluid van krakende takken. Wat later wordt een kolossale mammoet zichtbaar aan het begin van het open gebied. Daarna nog een en nog een en ook een jonge mammoet loopt mee. Alle jagers staan op scherp. Nog komen ze niet in actie. Pas als de mammoeten verder lopen maakt een van de jagers in de bosjes een enorm geluid door op iets hols te blazen. De mammoeten zijn nu op hun hoede. Wat verderop aan de overkant van het open veld klinkt opnieuw zwaar getoeter van een andere jager. De mammoeten worden onrustig. Ineens wordt de jonge mammoet door een pijl getroffen. Het beest maakt lawaai en wil zich bevrijden van de pijl. Weer klinkt een luid getoeter. De mammoeten lopen door en proberen het jong te beschermen. De mammoeten naderen de valkuil. Een pijl raakt een grote mammoet in het oog. Het dier steigert woedend  en gaat harder lopen, maar wel wat ongecontroleerd. De andere mammoeten stappen wat opzij. Dan zakt de grote mammoet krakend In de valkuil. Shietaan ziet zijn kans en treft de mammoet met zijn speer die diep doordringt in het beest. Zijn hart wordt geraakt. Andere jagers steken ook hun speren in het dier dat stuiptrekkend overlijdt. De andere mammoeten zijn in verwarring gebracht en lopen onrustig op enige afstand op het open veld. Dan lopen ze terug in de richting van waaruit ze kwamen.

De jachtbuit verdelen

Shietaan en een paar andere jagers hebben zich op de dode mammoet geworpen en snijden die open met hun scherpe stenen messen (figuur 6).

Figuur 6: Messen van vuursteen opgegraven in de vallei bij Arcy-sur Cure (bron informatie: Wix.com)

Met beleid wordt de mammoet gevild, want de huid is kostbaar voor de jagers, daar kunnen ze veel mee doen. Stukken vlees worden losgesneden en aan de kant gelegd om mee te nemen. De andere jagers die zich verborgen hebben gehouden, komen er ook bij. Na verloop van tijd gaat een groepje jagers met stukken vlees naar het kampement. Daar zullen ze ook anderen ophalen om stukken vlees van de jachtbuit mee te nemen. Een paar dagen zijn ze in de weer om de jachtbuit in stukken te snijden en naar het kamp te brengen. Ondertussen moet de buit bewaakt worden, zodat andere dieren er niet van gaan eten. Ook worden stukken vlees boven het vuur verhit en geroosterd om op te kunnen eten. De jacht is geslaagd en Shietaan voelt zich vervuld, hij heeft zijn droom kunnen realiseren. Later die dag zijn er gezangen om de goden te prijzen en te bedanken voor hun steun. De sjamaan leidt de gezangen waar iedereen vol overtuiging aan meedoet.

Figuur 7: Ansichtkaart met tekening van een ‘Mammouth Globuleux’(een wat bolle mammoet) uit de grot van Arcy

Nederlands mammoetbot

Af en toe worden nog mammoetbotten gevonden, zelfs in Nederland. Op de expositie ‘Wij Zijn Natuur’ in het Singermuseum te Laren (augustus 2025) stond er een bot van een mammoetbeen tentoongesteld. Er naast staande (figuur 8) zag ik hoe geweldig groot zo’n dier moet zijn geweest.

Figuur 8: Bot van achterpoot van een mammoet

Het bot op de foto was van een achterpoot van een wolharige mammoet gevonden op de plek waar nu de Noordzee is en waar heel vroeger land was.  Dit fossiel is 50.000 jaar oud.

De kracht van de rotstekening

Opvallend is in deze aura-reading hoeveel waarde er door de toenmalige mensen gehecht werd aan het maken van een rotstekening van het dier waarop de jacht gericht is. Net als in andere aura-readingen van grot- en rotstekeningen (Waarom werden in het Paleolithicum rotstekeningen gemaakt? (22.000 – 10.000 jaar geleden in de Coa-vallei, Portugal;  De verborgen grottekeningen van 17.000 jaar geleden (Les Eyzies, Frankrijk) komt daarbij het zich afstemmen op de ‘goden’ naar voren. Tegenwoordig zouden we die spirituele gidsen, lichtwezens of engelen noemen. Via die lichtwezens worden dromen doorgegeven waaraan veel belang werd gehecht. Men gaat niet eerder op jacht dan dat ze dromen daarover hebben gekregen die daar duidelijk richting aan geven. Het maken van de rotstekening speelt daarin een essentiële rol. Bij het maken stemt men zich door middel van liederen af op de ‘goden’. De maker van de tekening komt daarbij in een geïnspireerde staat waarbij er ‘iets’ is wat door hem heen werkt en helpt de tekening tot stand te brengen. Dit zou kunnen verklaren dat sommige tekeningen, die in grotten zijn aangetroffen, ware kunstwerken zijn. De tekening is niet alleen een middel om de aandacht te focussen op het dier waarop gejaagd wordt, maar een middel om dat te claimen. Door de tekening en de afstemming op de ‘goden’ was men blijkbaar redelijk zeker van het buit maken van dit dier. De sjamaan in deze aura-reading gaf zelfs aan dat het op jacht gaan zonder zo’n droom tot ongelukken zou leiden. Dit maakt de rotstekening tot een bijna magisch middel om succes te hebben bij de jacht.

De mystieke techniek van de visualisatie

Al eerder bij een aura-reading van rotstekeningen in Frankrijk (De verborgen grottekeningen van 17.000 jaar geleden in Les Eyzies) ben ik ingegaan op de mystieke techniek die aan het maken van deze tekeningen ten grondslag ligt en nog steeds van waarde is. Voor mensen die vertrouwd zijn met creatieve visualisatietechnieken zijn er waarschijnlijk de nodige herkenningspunten in het verhaal van de rotstekeningen. Zoals dat je van datgene wat je wenst een beeld maakt en dat ‘loslaat’ in het ‘universum’. Dat helpt om tot realisatie van dat beeld te komen. Misschien wil je deze techniek zelf een keer proberen. Op de website van het KoendalinieNetwerk staat een gesproken meditatie waarmee je dat kan doen: Het maken van een mock-up

Meer informatie over de betekenis van megalithische monumenten en rotstekeningen

Meer onderzoeksverslagen over prehistorische  rotstekeningen en het oorspronkelijke functioneren van hunebedden, menhirs, steencirkels, wiegende stenen en cupules die door middel van aura-reading tot stand zijn gekomen, zijn te vinden in de rubriek ‘Mijnhunebed’ op de website van het Hunebedcentrum te Borger en op de website van het KoendalinieNetwerk. Daar staat ook wat een aura-reading is. In het boek ‘Magische stenen, korte verhalen uit de hunebedtijd’ (uitgeverij Obelisk) staan meer verslagen van aura-readingen van hunebedden. Daar komt ook de oorspronkelijke functie van de hunebedden naar voren: geen graftombes maar spirituele krachtplaatsen die doelbewust en met veel vernuft gebouwd en gebruikt werden. Ook wordt ingegaan op de mogelijkheden om de spirituele functie van hunebedden wetenschappelijk nader te onderzoeken. Wil je testen in hoeverre je een goed beeld hebt van de oorspronkelijke functie van hunebedden zoals die in de aura-readingen naar voren is gekomen? Dan kan je meedoen aan de Hunebedquiz,  een quiz waarop je feedback krijgt. Veel succes ermee, want het is een uitdagende quiz!